Szkoła Podstawowa nr 1 w Opocznie

im. Kornela Makuszyńskiego

Podstawa programowa - RELIGIA

1.  Podstawa programowa katechezy w przedszkolu

 

Cele katechetyczne

W okresie dzieciństwa proces katechizacji będzie miał charakter wychowawczy, zwracający uwagę na rozwój tych wartości ludzkich, które stanowią podstawę antropologiczną życia wiary, jak zmysł ufności, dar­mowości, daru z siebie, prośby, radosnego uczestnictwa? (DOK 178). Cele te będą realizowane poprzez:

1. Zapoczątkowanie pierwszej socjalizacji umożliwiającej poznawanie oraz rozumienie siebie i świata w świetle Bożego objawienia;

2. Zapoczątkowanie inspirowanego wiarą wychowania ludzkiego i chrześcijańskiego w rodzinie, przedszkolu i Kościele (odkrywanie swojego miejsca w grupie rówieśniczej i we wspólnocie Kościoła);

3. Nabywanie umiejętności wyrażania w znakach własnej religijności;

4. Religijne wyjaśnianie zdobywanych doświadczeń;

5. Wprowadzanie w rzeczywistość niematerialną;

6. Odkrywanie Boga jako osoby;

7. Odkrywanie Boga jako dawcy świata i życia;

8. Odkrywanie przydzielonego przez Boga miejsca w świecie;

9. Uczenie rozumienia istoty modlitwy;

10. Uczenie modlitwy;

11. Wprowadzanie w rozumienie podstawowych znaków i czynności liturgicznych;

12. Uczenie wykonywania podstawowych znaków religijnych;

13. Wprowadzanie do uczestnictwa w liturgii;

14. Wprowadzanie do procesów socjalizacji religijnych motywów postępowania;

15. Uświadamianie potrzeby rozwijania własnej dojrzałości;

16. Odkrywanie potrzeby stawania się odpowiedzialnym za innych;

17. Tworzenie opartego na wierze systemu wartości;

18. Poznawanie Bożego zamiaru, by ludzie wzajemnie sobie pomagali;

19. Rozwijanie umiejętności poznawania prawdy o sobie i innych ludziach;

20. Uświadamianie motywów, dla których wierzący przyznaje innym te same prawa, którymi sam się w życiu kieruje;

21. Rozpoznawanie w społeczności wierzących ? Kościele znaku życia wiarą.

 

Zadania nauki religii

1. Odkrywać świat jako dar Boga dla ludzi;

2. Odkrywać istotę więzów łączących Boga z człowiekiem (miłość);

3. Wprowadzać w odkrywanie tajemnicy Boga (obraz Boga);

4. Odkrywać powody, dla których winno się trwać w łączności z Bogiem;

5. Nauczyć sposobów nawiązywania kontaktu z Bogiem;

6. Poznawać źródło świata wartości i obowiązujących w życiu norm;

7. Przywoływać doświadczenia uświadamiające istnienie rzeczywistości niematerialnej;

8. Nazywać i interpretować rzeczywistość niematerialną;

9. Wprowadzać pojęcie Boga jako faktycznej istoty niematerialnej;

10. Wyjaśniać prawdę o możliwościach nawiązywania kontaktu z Bogiem;

11. Wskazywać na obecność Boga w życiu ludzi;

12. Uczyć możliwości wyrażania zaufania Bogu;

13. Podawać motywy uczenia się modlitwy i udziału w liturgii;

14. Formułować czerpane z wiary motywy postępowania: przede wszystkim przykazanie miłości oraz związek z Bogiem zapoczątkowany w chrzcie;

15. Wyjaśniać powody (motywy), dla których wszyscy mają przed Bogiem równe prawa;

16. Uczyć konkretnych form bycia we wspólnocie i przejmowania na siebie wynikających z tego obowiązków;

17. Rozwijać świadomość odpowiedzialności za religijny rozwój wspólnoty;

18. Wprowadzać w życie wspólnoty wierzących ? w życie religijne Kościoła.

 

Treści

1. Związki Boga ze światem i z człowiekiem objawione na kartach Pisma Świętego;

2. Zasadność dochowywania Bogu wierności w codziennym życiu;

3. Przekazane w Biblii podstawowe prawdy wiary o:

? Bogu Stwórcy i Dawcy stworzonego świata;

? Bogu przyjaznym i obdarowującym ludzi;

? Bogu przychodzącym do ludzi i utrzymującym z nimi osobowy kontakt;

? Bogu zawierającym z ludźmi w udzielanym im chrzcie nowe przymierze;

? potrzebie i sposobach nawiązywania z Bogiem kontaktu;

4. Człowiek jako istota cielesno-duchowa nawiązuje kontakt z Bogiem. Ponadto konkretnymi znakami wyraża swą religijność;

5. Modlitwa i liturgia szczególnymi znakami okazywania Bogu swej czci i przywiązania;

6. Modlitwa i liturgia umożliwiają okazywanie Bogu wdzięczności za Jego dary, za zjednoczenie z Nim;

7. Fundamentem moralności chrześcijańskiej jest związek z Bogiem zapoczątkowany w chrzcie;

8. Moralność chrześcijańska, której uczy Jezus, najpełniej wyraża się w miłości;

9. Człowiek z woli Boga żyje wespół z innymi;

10. Przed Bogiem wszyscy są sobie równi;

11. Bóg oczekuje, że ludzie żyjąc razem będą się wzajemnie wspierać w stawaniu się bardziej dojrzałymi;

12. Bóg daje ludziom prawo ułatwiające im poszanowanie praw osobistych i wspólnoty;

13. Prawo Boże przyznające wszystkim ludziom te same prawa domaga się rozwijania miłości;

14. Obowiązek przestrzegania prawa Bożego wypływa z chrztu;

15. Życie wspólnoty religijnej koncentruje się i wyraża w życiu Kościoła.

 

2. Katecheza inicjacji w sakramenty pokuty i pojednania oraz Eucharystii ? klasy 1-3

 

Podstawa programowa katechezy inicjacji

w sakramenty pokuty i pojednania

oraz Eucharystii ? klasy 1-3 szkoły podstawowej

 

Cele katechetyczne

 

1. Kształtowanie świadomości dziecięctwa Bożego rozpoczętego na chrzcie świętym;

2. Kształtowanie umiejętności odnajdywania śladów Boga w otaczającym świecie;

3. Budzenie zainteresowania życiem wiary i doświadczenia radości z wiary;

4. Poznanie podstawowych prawd wiary wpływających na kształtowanie postaw;

5. Wprowadzanie w historię zbawienia celem ukazania działania miłosiernego Boga w historii świata i ludzi;

6. Kształtowanie umiejętności włączenia się w świętowanie wiary ludu Bożego (liturgia, rok liturgiczny, polska tradycja okresów liturgicznych);

7. Formacja postawy zaufania jako podstawy nawrócenia i pokuty ? fundamentów pełnego przeżycia sakramentu pojednania;

8. Uzdolnienie do pełnego i aktywnego uczestnictwa w Eucharystii;

9. Uczenie nawiązywania dialogu z Bogiem i udzielania odpowiedzi na Jego apel;

10. Wdrożenie do modlitwy dziękczynnej, chwalebnej, przebłagalnej, błagalnej, prywatnej i liturgicznej;

11. Poznanie wybranych wydarzeń z historii zbawienia urzeczywistniających się w życiu ucznia (dla kształtowania jego osobowości);

12. Zdolność kształtowania sumienia na podstawie przykazania miłości w Dekalogu i Ewangelii;

13. Zdolność szukania płaszczyzn szerzenia dobra i królestwa Bożego w swoim środowisku;

14. Kształtowanie osobowości (odpowiednio do wieku) na przykładzie wzoru święty;

15. Kształtowanie umiejętności nawiązywania kontaktów z rówieśnikami i dorosłymi;

16. Kształtowanie świadomości przynależenia do społeczności Kościoła;

17. Pogłębienie związku swojego życia z życiem Kościoła i odnajdywanie swojego miejsca w nim;

18. Świadczenie codziennym życiem o włączeniu się w misyjne dzieło Kościoła.

 

Zadania nauki religii

1. Uświadamiać uczniom istnienie rzeczywistości religijnej;

2. Zakorzeniać wiarę w sferze emocjonalnej i wolitywnej;

3. Rozwijać w uczniach zaciekawienie i postawę otwartości na poznanie Jezusa;

4. Zapoznać z wybranymi wydarzeniami z historii zbawienia:

 

                • ? stworzenie świata, ludzi i aniołów,
                • ? grzech ludzi,
                • ? obietnica zbawienia,
                • ? prorocy przekazicielami obietnicy,
                • ? Jezus obiecanym Zbawicielem,
                • ? Kościół realizujący posłannictwo Chrystusa,
                • ? Maryja Matką Chrystusa i naszą;

 

5. Uświadomić owoce i zobowiązania wynikające z przyjęcia chrztu świętego;

6. Wprowadzać uczniów do pełnego uczestnictwa we Mszy świętej;

7. Wychować do systematycznego korzystania z sakramentów: pokuty i Eucharystii;

8. Wprowadzać w religijny wymiar przeżywanych świąt celem świadomego spotkania z Jezusem w wydarzeniach zbawczych;

9. Zachęcać do uczestnictwa w nabożeństwach;

10. Budzić ducha skupienia i uczyć prostego wyrażania wewnętrznych przeżyć;

11. Uczyć podstawowych modlitw;

12. Formować wrażliwe sumienie;

13. Rozwijać postawę zaufania do Pana Boga i odpowiedzi na Jego wezwanie;

14. Rozwijać postawę życzliwości i koleżeństwa wobec rówieśników;

15. Rozwijać postawę szacunku wobec rodziców i innych dorosłych;

16. Kształtować właściwe odniesienia do drugich: wdzięczność, gotowość do dzielenia się z innymi, wzajemne obdarowywanie się, ale też przepraszanie;

17. Uwrażliwiać na zagrożenie zdrowia własnego i innych;

18. Uczyć właściwych postaw w stosunku do otaczającego środowiska, przyrody, uczyć samokontroli;

19. Pomagać w kształtowaniu właściwej postawy wobec własnego ciała;

20. Budzić przeświadczenie o rzeczywistości nadprzyrodzonej zapoczątkowanej w chrześcijaninie na chrzcie świętym;

21. Uświadomić wartość życia we wspólnocie i potrzebę właściwych w niej zachowań;

22. Budować wspólnotę i jedność w klasie, rodzinie, parafii;

23. Troszczyć się, by Jezus i Jego dzieło dotarło do wszystkich, którzy Go nie znają.

 

Treści

1. W codziennym życiu spotykamy kochającego Boga;

2. Zaufanie do Boga Ojca opiera się na wierze w Jezusa i w Ducha Świętego;

3. Zróżnicowanie światopoglądowe;

4. Bóg do nas mówi:

 

                  • ? zaprasza do przyjaźni,
                  • ? jest zawsze blisko nas,
                  • ? obdarza łaską;

 

5. Jezus Słowem Boga do nas ? Jego życie i zarys nauki;

6. Spotkanie Jezusa ? ?Boga z nami?:

                  • ? publiczna działalność,
                  • ? miłość jako podstawowa zasada życia i pojednania z Bogiem i ludźmi,
                  • ? Chrystus umarł i zmartwychwstał dla nas;

7. Jezus żyje w Kościele:

? wybór Apostołów,

? Duch Święty prowadzi i umacnia życie pierwotnego Kościoła,

? Eucharystia centrum życia Kościoła,

? powtórne przyjście Pana;

8. Dzieło stworzenia przejawem miłości Bożej;

9. Dzieło odkupienia wyrazem bezgranicznej miłości;

10. Rok liturgiczny: Adwent ? Boże Narodzenie:

? jego świętowanie,

? aktualizacja,

? źródło wiedzy o zbawieniu;

Wielki Post ? misterium paschalne:

? ludzie nie zawsze są wierni,

? ofiara paschalna Chrystusa,

? pokuta i sakrament pojednania drogą powrotu do Boga;

11. Świętowanie Wielkanocy ? świętowanie niedzieli;

12. Eucharystia ? sakrament jedności i miłości zbawczej, krzepiącej uczty, obecności Chrystusa;

13. Nabożeństwa okresowe wyrazem pobożności Kościoła;

14. Modlitwa rozmową ze spotkanym Jezusem;

15. Maryja, Matka Jezusa i nasza, wzorem rozmodlenia (modlitwy, pieśni i piosenki);

16. Modlitwa w Starym i Nowym Testamencie wzorem modlitwy człowieka wiary;

17. Modlitwy liturgiczne i samodzielnie tworzone;

18. Postawy wdzięczności, przeproszenia i przebaczenia;

19. Wiara źródłem ludzkiej życzliwości, pogody ducha, radości;

20. Jedność wyrazem poczucia braterstwa w Chrystusie;

21. Dekalog wyrazem troskliwej miłości Boga wobec ludzi;

22. Ewangelia miłości zasadą życia dzieci Bożych (przykazanie miłości, Błogosławieństwa);

23. Przykłady życia według Ewangelii;

24. Troska o dobro wspólne: klasowe, rodzinne, parafialne;

25. Kościół ?przestrzenią? gromadzenia się wspólnoty wierzących;

26. Każdy ochrzczony ma swoje miejsce w Kościele;

27. Co już teraz mogę uczynić dla Kościoła;

28. Jezus posyła swoich uczniów na cały świat z ewangelią i obiecuje swoją asystencję.

 

 

 

3. Podstawa programowa katechezy wprowadzającej w historię zbawienia ? klasy 4-6 szkoły podstawowej 

Cele katechetyczne

1. Budzenie zainteresowania przesłaniem Bożym;

2. Uzdolnienie do odczytania w nauczaniu biblijnym wezwania Bożego dla swojego życia;

3. Przygotowanie do samodzielnego odbioru tekstów;

4. Ukazywanie wiary jako pomocy w zrozumieniu swego życia i świata;

5. Zdobycie umiejętności symbolizowania, czynnego, świadomego i radosnego włączenia się w liturgię Kościoła;

6. Pogłębione przeżywanie roku liturgicznego i sakramentów;

7. Interpretacja ludzkiego (ucznia) doświadczenia w świetle wezwania Bożego ? kształtowanie sumienia;

8. Kształtowanie refleksyjnej postawy wobec różnych sytuacji życiowych i zobowiązań moralnych;

9. Pomoc w przygotowaniu do przemian okresu dojrzewania;

10. Gotowość otwarcia się na Boga w modlitwie;

11. Poczucie przynależności, posiadanie własnego miejsca i odczytywanie własnych zadań w społeczności Kościoła, narodzie, rodzinie, grupie szkolnej i koleżeńskiej;

12. Przyjęcie postawy motywującej do odpowiedzialnego uczestnictwa;

13. Kształtowanie postawy odpowiedzialności;

14. Odpowiedzialne podjęcie zadań w najbliższym otoczeniu;

15. Odnajdywanie własnego miejsca i zadań w życiu rodziny, szkoły, Kościoła i innych społecznościach.

16. Świadectwo życia;

17. Budowanie postawy świadectwa.

 

Zadania nauki religii

1. Wprowadzać w lekturę Pisma Świętego, kształtować umiejętność odbioru tekstów biblijnych;

2. Zapoznawać z wybranymi fragmentami Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu;

3. Motywować uczniów do poznawania i przygotować do odbioru tekstów biblijnych;

4. Wprowadzić w podstawowe prawdy wiary Kościoła w oparciu o teksty biblijne;

5. Wprowadzić w związki Biblii, wiary i Kościoła z życiem narodu i kultury chrześcijańskiej;

6. Pomóc w pogłębianiu przeżywania roku liturgicznego w łączności z podejmowanymi prawdami biblijnymi;

7. Pomóc w rozumieniu liturgii, a zwłaszcza Eucharystii;

8. Kształtować umiejętność symbolizowania;

9. Kształtować umiejętność czynnego, świadomego i zaangażowanego włączania się w liturgię Kościoła;

10. Nabywać zdolność kształtowania osobowości w świetle prawdy biblijnej i rozwiązywania stawianych problemów;

11. Kształtować postawę odpowiedzialności oraz chrześcijańskiego sumienia;

12. Wskazywać chrześcijańskie motywy wyborów w codziennym życiu;

13. Kształtować refleksyjną postawę wobec różnych sytuacji życiowych i zobowiązań moralnych;

14. Pomóc w budowaniu systemu wartości opartego na wierze;

15. Pomóc w przygotowaniu do przemian okresu dojrzewania i kształtować pozytywny stosunek do daru płciowości;

16. Budzić postawę szacunku i zaufania Bogu;

17. Pogłębiać sposoby i rodzaje modlitwy w oparciu o przykłady biblijne;

18. Pogłębiać osobisty kontakt z Bogiem w modlitwie;

19. Otwierać na świat wartości stanowiących fundament relacji międzyludzkich;

20. Kształtować postawę odpowiedzialności z akcentem na zadania wobec: rodziny, klasy, szkoły, grupy rówieśniczej, Kościoła ? pomóc w odnajdywaniu własnego miejsca i zadań; rozwijać poczucie przynależ­ności;

21. Wzmacniać właściwe relacje z rodziną;

22. Wspierać prawidłowy rozwój emocjonalny i społeczny;

23. Kształtować postawę szacunku dla siebie i innych;

24. Kształtować postawę odpowiedzialności i podejmowania zadań w środowisku życiowym;

25. Prowadzić do dostrzegania potrzeby budowania własnej wiary w łączności z innymi ? świadectwo życia.

 

Treści

1. Podstawowe wiadomości o Piśmie Świętym;

2. Bóg Ojciec objawiający swoją miłość w dziele stworzenia i dziejach narodu wybranego;

3. Tajemnica miłosierdzia Bożego;

4. Opatrzność Boża;

5. Życie i dzieło Jezusa Chrystusa;

6. Duch Święty w życiu Kościoła i chrześcijanina;

7. Prawda słowa Bożego odpowiedzią na ludzkie pytania i pomocą w kształtowaniu ludzkiego życia;

8. Chrześcijańskie korzenie narodu polskiego i ich związek z dzisiejszą kulturą;

9. Sakramenty jako spotkanie z Bogiem;

10. Eucharystia sakramentem miłości;

11. Liturgiczne świętowanie tajemnicy śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa;

12. Rok liturgiczny ? sens, wartość, postawy, zwyczaje, powiązanie z Biblią;

13. Odkrywanie świata wartości;

14. Dekalog wyrazem troski Boga o szczęście człowieka;

15. Błogosławieństwa;

16. Kształtowanie własnego sumienia, charakteru;

17. Dojrzewanie psychofizyczne, duchowe, dar przekazywania życia;

18. Wartość oraz zagrożenia życia i zdrowia;

19. Wobec trudnych sytuacji życiowych: choroba, cierpienie, śmierć;

20. Świętowanie i spędzanie wolnego czasu po chrześcijańsku;

21. Modlitwa jako podstawa życia ludzkiego;

22. Biblijne przykłady ludzi modlitwy, jej sposobów i rodzajów;

23. Świat wartości fundamentem relacji międzyludzkich;

24. Jedność międzyludzka dziełem Ducha Świętego;

25. Podstawowe wspólnoty życia ucznia ? postawy, prawa i obowiązki;

26. Biblijne przykłady odpowiedzi na wezwanie Boże;

27. Misja chrześcijanina w Kościele i świecie;

28. Zadania w życiu społecznym: wobec rodziny, szkoły, grupy, Kościoła.

 

Osiągnięcia

1. Znajomość podstawowych fragmentów Pisma Świętego i ich przesłania;

2. Umiejętność odczytania przesłania poznanych fragmentów biblijnych;

3. Umiejętność integrowania poznanych informacji z aktualnymi wyzwaniami;

4. Znajomość symboli wiary;

5. Znajomość religijnych korzeni wybranych elementów kultury polskiej;

6. Znajomość istoty okresów liturgicznych, ich odczytywanie w kontekście biblijnym i życia chrześcijańskiego;

7. Znajomość symboliki liturgicznej;

8. Aktywne uczestnictwo w Eucharystii;

9. Znajomość istoty sakramentów;

10. Zastosowanie wskazań prawa Bożego w konkretnych sytuacjach życiowych;

11. Umiejętność kształtowania własnego sumienia, osobowości, charakteru w oparciu o prawo Boże;

12. Umiejętność rozwiązywania podstawowych problemów wiary;

13. Hierarchizacja podstawowych wartości moralnych;

14. Ocena poglądów i postaw własnych i innych ludzi;

15. Znajomość sposobów i rodzajów modlitwy oraz biblijnych wzorów modlitwy;

16. Umiejętność samodzielnego formułowania modlitw;

17. Postawa uznania błędu, przeproszenia, dziękczynienia, uwielbienia;

18. Umiejętność rozwiązywania trudnych sytuacji w duchu chrześcijańskim;

19. Umiejętność reagowania na niewłaściwe zachowania;

20. Odczytywanie własnych zadań we wspólnocie: rodzinnej, kościelnej, koleżeńskiej, szkolnej;

21. Umiejętność wyrażania własnych opinii;

22. Zaangażowanie w różne formy apostolstwa;

23. Postawa akceptacji i tolerancji;

24. Znajomość biblijnych przykładów odpowiedzi na Boże wezwanie.